İçeriğe geç
Teklif Yolla

Teklifte KDV Nasıl Gösterilir? Oranlar, Döküm ve Örnekler

Teklif Yolla Ekibi Güncelleme: 8 dk okuma

Teklifte KDV, en doğru şekilde her kalemin KDV hariç tutarı ve oranı yazılarak, toplamda ise matrah, oran bazında KDV tutarları ve KDV dahil genel toplam ayrı satırlarda gösterilerek sunulur. Tek bir rakam yazacaksanız yanına mutlaka KDV dahil veya KDV hariç ibaresini ekleyin. Belirsiz bırakılan KDV, teklif sonrası en sık yaşanan anlaşmazlığın kaynağıdır.

Kısaca
  • Fiyatın KDV dahil mi hariç mi olduğu ilk bakışta görülmeli.
  • Farklı oranlar varsa her oranın matrahı ve KDV tutarı ayrı gösterilmeli.
  • Hesaplar kuruş düzeyinde, iki ondalık basamakla yuvarlanmalı.
  • Oranları her teklifte güncel mevzuata göre kontrol edin.
  • Tevkifat gibi özel durumlarda mali müşavire danışın.
Tanım: Matrah, KDV hesaplanırken esas alınan tutardır. Teklifte matrah, iskontolar düşüldükten sonra kalan KDV hariç tutardır. KDV tutarı, matrahın KDV oranıyla çarpılmasıyla bulunur.

KDV dahil ve KDV hariç fiyat arasındaki fark nedir?

KDV hariç fiyat, ürün veya hizmetin vergisiz bedelidir. KDV dahil fiyat ise bu bedele KDV eklenmiş, müşterinin ödeyeceği toplam tutardır. Aradaki fark, oran büyüdükçe ciddi bir tutara ulaşır.

Klima montajı yapan bir usta müşterisine 25.000 TL dediğinde, bu tutar KDV hariçse ve oran %20 ise müşteri 30.000 TL ödeyecektir. Usta 25.000 TL demiş, müşteri 25.000 TL anlamıştır; aradaki 5.000 TL iş bitince tartışma konusu olur. Teklifte ibarenin açıkça yazılması bu sorunu tamamen ortadan kaldırır.

Hangisini kullanmalısınız?

Müşteriniz bir firmaysa genellikle KDV hariç fiyat ve ayrı KDV satırı bekler, çünkü KDV tutarını kendi muhasebesinde indirim konusu yapar. Son tüketiciye satış yapıyorsanız KDV dahil toplamı öne çıkarmak daha anlaşılırdır; ama döküm yine de görünmelidir.

KDV dahil fiyattan KDV hariç tutar nasıl bulunur?

Elinizde yalnızca KDV dahil fiyat varsa, KDV hariç tutarı bulmak için fiyatı bir artı KDV oranı değerine (yüzde 20 için 1,20) bölmeniz gerekir. Sık yapılan hata, KDV dahil tutardan yüzde 20 oranında indirim yapar gibi düşmektir; bu yanlış sonuç verir.

  1. KDV dahil tutar: 12.000 TL, oran %20
  2. KDV hariç tutar: 12.000 / 1,20 = 10.000 TL
  3. KDV tutarı: 12.000 - 10.000 = 2.000 TL

Yanlış yöntemle 12.000 TL tutardan yüzde 20 düşülseydi 9.600 TL bulunurdu; bu da 400 TL hata demektir. Teklif hazırlarken bu tür hesapları elle yapmak yerine birim fiyatları KDV hariç girip sistemin hesaplamasına bırakmak en güvenli yoldur.

Farklı KDV oranları aynı teklifte nasıl gösterilir?

Bir teklifte farklı oranlara tabi kalemler bulunabilir. Örneğin bir matbaa aynı müşteriye kitap baskısı ve reklam broşürü teklif ettiğinde ya da bir yazılımcı hizmetle birlikte bir donanım ürünü sunduğunda oranlar farklılaşabilir. Bu durumda her kalemin oranı satırında yazılmalı, toplamda ise oran bazında döküm yapılmalıdır.

Örnek: Üç farklı oranlı teklif

Aşağıdaki örnek, yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir. Gerçek oranlar ürün ve hizmetin türüne göre mevzuatla belirlenir.

KalemMatrahKDV oranıKDV tutarı
Kalem A (temel gıda türü ürün)4.000,00 TL%140,00 TL
Kalem B (indirimli oranlı ürün)6.500,00 TL%10650,00 TL
Kalem C (genel oranlı hizmet)12.250,00 TL%202.450,00 TL
Toplam22.750,00 TL3.140,00 TL

Genel toplam: 22.750,00 + 3.140,00 = 25.890,00 TL. Teklifin alt kısmında şu satırlar görünmelidir: Ara toplam (matrah), KDV %1, KDV %10, KDV %20, KDV toplamı ve genel toplam. Müşteri her oranın neye karşılık geldiğini tek bakışta görür.

Sektörlere göre hangi oranlar tipik olarak görülür?

Türkiye genelinde KDV oranları zaman zaman değiştirilir. Aşağıdaki liste yalnızca genel bir fikir vermek içindir; teklif hazırlamadan önce güncel mevzuatı ve kendi ürününüze uygulanan oranı mutlaka kontrol edin.

  • %20 (genel oran): Mobilya, alüminyum ve PVC doğrama, klima satış ve montajı, boya badana işçiliği, yazılım ve tasarım hizmetleri gibi işlerin çoğunda görülür.
  • %10 (indirimli oran): Bazı gıda ürünleri, yeme içme hizmetleri ve belirli tekstil ürünleri gibi mevzuatta sayılan kalemlerde uygulanır.
  • %1 (indirimli oran): Bazı temel gıda ürünleri ve gazete, dergi gibi belirli yayınlarda görülür.
  • %0 (istisna): İhracat gibi istisna kapsamındaki teslimlerde KDV hesaplanmaz; istisnanın dayanağı belgede belirtilmelidir.

Aynı sektörde bile ürünün türüne göre farklı oran uygulanabilir. Emin olmadığınız durumlarda mali müşavirinize danışın.

İskonto KDV hesabını nasıl etkiler?

İskonto, KDV hesaplanmadan önce uygulanır. Yani KDV, indirim yapılmış tutar üzerinden hesaplanır. Bu hem satıcının hem müşterinin lehinedir, çünkü müşteri iskonto edilen kısım için KDV ödemez.

Örnek: Bir boya badana ustası 40.000 TL işçilik için %10 indirim yapıyor.

  1. İndirim: 40.000 x %10 = 4.000 TL
  2. Matrah: 40.000 - 4.000 = 36.000 TL
  3. KDV (%20): 36.000 x 0,20 = 7.200 TL
  4. Genel toplam: 36.000 + 7.200 = 43.200 TL

Genel iskonto farklı oranlı kalemler içeren bir teklifte uygulanacaksa, indirim her oranın matrahına oransal olarak dağıtılmalıdır. Aksi hâlde oran bazında döküm yanlış çıkar. Teklif Yolla bu dağıtımı otomatik yapar.

Yuvarlama nasıl yapılmalı?

Tutarlar kuruş hassasiyetinde, yani virgülden sonra iki basamakla gösterilmelidir. Yuvarlama hatası, özellikle çok satırlı tekliflerde toplamın birkaç kuruş farklı çıkmasına yol açar.

  • Her satırın tutarını iki basamağa yuvarlayın.
  • KDV tutarını oran bazında toplam matrah üzerinden hesaplayıp iki basamağa yuvarlayın.
  • Genel toplamı yuvarlanmış matrah ve KDV tutarlarının toplamı olarak bulun.
  • Beş ve üzeri kuruş artığı yukarı, dört ve altı aşağı yuvarlanır.

Örneğin 7 adet x 142,85 TL = 999,95 TL matrah, %20 KDV ile 199,99 TL KDV ve 1.199,94 TL genel toplam çıkar. Satır satır KDV hesaplayıp sonra toplarsanız birkaç kuruş fark görebilirsiniz; yöntemi tutarlı kullanmak önemlidir.

KDV yüzde sıfır olan kalem teklifte nasıl yazılır?

KDV hesaplanmayan bir kalem teklifte boş bırakılmamalı, oran sütununda açıkça yüzde 0 yazılmalıdır. Boş bırakılan oran, müşteriye unutulmuş gibi görünür ve soru doğurur.

Örneğin yurt dışındaki bir müşteriye yazılım hizmeti veren serbest çalışan, istisna kapsamına girip girmediğini mali müşaviriyle netleştirdikten sonra kalemi yüzde 0 oranla gösterir ve teklifin not bölümüne istisnanın dayanağını kısaca yazar. Teklif Yolla bu kalemleri KDV dökümünde ayrı bir satır olarak gösterir, böylece matrahın hangi kısmının KDV dışında kaldığı açıkça görülür.

Tevkifat nedir, teklifte gösterilmeli mi?

KDV tevkifatı, bazı hizmet ve teslimlerde hesaplanan KDV tutarının bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir. Belirli tadilat, temizlik, danışmanlık veya kamu kurumlarına yapılan işler gibi alanlarda karşınıza çıkabilir.

Tevkifat oranları ve hangi işlerin kapsama girdiği mevzuatla belirlenir ve değişebilir. Bu nedenle tevkifatlı bir iş için teklif veriyorsanız, oranı ve gösterim şeklini mutlaka mali müşavirinizle birlikte belirleyin. Teklifte en azından KDV toplamını ve tevkifat uygulanacağını not olarak belirtmek, müşterinin ödeme planını doğru yapmasına yardımcı olur.

Teklifte KDV gösteriminde sık yapılan hatalar nelerdir?

Sahada incelenen tekliflerde aynı hatalar tekrar tekrar karşımıza çıkar. Bunların çoğu küçük bir dikkatle önlenebilir.

  • İbaresiz fiyat: Fiyatın yanında KDV dahil veya hariç yazmamak. Müşteri her zaman kendi lehine olan yorumu yapar.
  • Yanlış geri hesap: KDV dahil fiyattan yüzde çıkararak KDV hariç tutarı bulmaya çalışmak.
  • Tek oranla toplu hesap: Farklı oranlı kalemleri tek bir oranla hesaplamak.
  • İskontoyu KDV sonrası uygulamak: Önce KDV ekleyip sonra indirim yapmak, matrahın ve KDV tutarının yanlış görünmesine neden olur.
  • Eski oranla teklif: Oran değişikliğinden önce hazırlanmış bir şablonu güncellemeden kullanmak.
  • Ara toplamı göstermemek: Yalnızca genel toplamı yazıp matrahı göstermemek, firmaların muhasebe kaydını zorlaştırır.

Kurumsal müşteri teklifte ne görmek ister?

Bir fabrikanın satın alma birimi veya bir şirketin muhasebecisi teklifi aldığında önce firma unvanı, vergi dairesi ve vergi numarasına bakar. Ardından her kalemin KDV hariç tutarını, oranını ve toplam KDV tutarını kontrol eder. Bu bilgiler eksikse teklif çoğu zaman düzeltilmesi için geri gönderilir ve iş birkaç gün gecikir.

Örneğin bir sanayi tesisine klima bakım teklifi veren bir servis, bakım işçiliğini, yedek parçayı ve gaz dolumunu ayrı satırlarda göstermelidir. Satın alma birimi bu sayede kalemleri kendi bütçe kodlarına kolayca dağıtır. Son tüketiciye ise aynı teklifte KDV dahil toplamı büyük ve belirgin göstermek, kararı kolaylaştırır.

Kısacası teklif ne kadar şeffafsa, onay süreci o kadar kısa olur. Matrah, oran ve KDV tutarının ayrı ayrı göründüğü bir teklif, iki tarafın da işini hızlandırır.

Yazıyla tutar neden eklenir?

Genel toplamın yazıyla yazılması, rakamlarda olabilecek bir sıfır eksikliği veya virgül kaymasına karşı güvence sağlar. 37.800,00 TL tutarı yazıyla Otuz Yedi Bin Sekiz Yüz Türk Lirası olarak gösterilir. Kuruş varsa ayrıca yazılır.

Farklı oranlı kalemleri otomatik döküm alan teklif şablonlarını inceleyebilir, teklifin tüm bölümleri için fiyat teklifi hazırlama rehberine göz atabilirsiniz. Paket seçenekleri için fiyatlandırma sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

KDV dahil fiyattan KDV hariç tutar nasıl bulunur?

KDV dahil fiyat, bir artı oran değerine bölünür. Yüzde 20 oranda 12.000 TL tutar 1,20 ile bölünür ve 10.000 TL KDV hariç tutar bulunur.

Aynı teklifte farklı KDV oranları kullanılabilir mi?

Evet. Her kalemin oranı kendi satırında yazılır, toplamda ise her oranın matrahı ve KDV tutarı ayrı satırlarda gösterilir.

Firmalara teklifte KDV hariç fiyat mı yazılmalı?

Firmalar genellikle KDV hariç fiyat ve ayrı KDV satırı bekler. Son tüketiciye ise KDV dahil toplamı öne çıkarmak daha anlaşılırdır; döküm her durumda görünmelidir.

KDV oranını nereden öğrenebilirim?

Oranlar ürün ve hizmet türüne göre mevzuatla belirlenir ve zaman zaman değişir. Teklif öncesinde güncel mevzuatı kontrol edin, emin değilseniz mali müşavirinize danışın.

Tevkifatlı işlerde teklif nasıl hazırlanır?

Tevkifat oranı ve kapsamı mevzuata göre değiştiği için gösterim şeklini mali müşavirinizle belirleyin. Teklifte en azından tevkifat uygulanacağını not olarak yazın.

İlgili rehber yazıları